برای جلسه اول مشاوره کسبوکار، یک توضیح کوتاه از کاری که میکنید، مسئلهای که درگیرش هستید، یک نمونه واقعی و تصمیمی که میخواهید بگیرید آماده کنید. اگر عدد یا گزارشی ندارید، همان را مشخص کنید. هدف این است که گفتوگو از وضعیت واقعی کسبوکار شروع شود و معلوم شود چه چیزی به بررسی بیشتر نیاز دارد.
این راهنما برای صاحب کسبوکار یا مدیری است که میخواهد درباره فروش، برند، ارتباط با مشتری یا نحوه اجرای کار تصمیم بگیرد. در پایان، ابزار «خلاصه مسئله» کمک میکند یادداشت خودتان را بنویسید و دانلود کنید.
در این مقاله9 بخش
- چه اتفاقی افتاده؟یک نمونه مشخص، زمان وقوع و اطلاعاتی که واقعا دارید.
- هنوز چه نمیدانیم؟فرضیهها را از شواهد جدا کنید؛ جای خالی داده را با حدس پر نکنید.
- چه تصمیمی لازم است؟اولویت بررسی، مسئول پیگیری و خروجی قدم بعد را مشخص کنید.
اول یک سوال قابل بررسی بنویسید
«میخواهم کسبوکارم رشد کند» جهت کلی را نشان میدهد، اما برای شروع بررسی، موضوع را محدودتر کنید: «چرا درخواستهای مناسب بعد از دریافت پیشنهاد متوقف میشوند؟» یا «چرا مشتریها برداشت متفاوتی از خدمات ما دارند؟» کنار سوال بنویسید این وضعیت از چه زمانی دیده شده و چرا الان برایتان مهم است.
اگر چند مسئله دارید، آنها را فهرست کنید و یکی را برای شروع انتخاب کنید. ممکن است در بررسی بعدی معلوم شود به هم مربوطاند؛ فعلا ارتباطشان را قطعی فرض نکنید.
مشاهده، برداشت و مجهول را جدا کنید
سه خط بنویسید: چه چیزی دیدهاید، فکر میکنید دلیلش چیست و چه چیزی را هنوز نمیدانید. مثلا «پیشنهادها بیپاسخ ماندهاند» یک مشاهده است؛ «قیمت ما بالاست» یک برداشت احتمالی است؛ «نمیدانیم مشتری پیشنهاد را خوانده یا نه» یک مجهول است.
این تفکیک به انتخاب سوال بعدی کمک میکند. شاید لازم باشد محتوای پیشنهاد، زمان پاسخگویی یا تناسب مشتری بررسی شود. تا وقتی شاهد ندارید، مشکل را به یک علت مشخص نسبت ندهید.
یک جمله مبهم را به سوال قابل بررسی تبدیل کنید
«فروشمان افت کرده، فکر کنم باید تبلیغات بیشتری برویم.»
در این جمله، مشکل و راهحل پیشنهادی به هم چسبیدهاند. هنوز نمیدانیم ورودی کمتر شده، مشتری نامناسب آمده، پاسخگویی کند بوده یا پیشنهاد پذیرفته نشده است.
«در دوره اخیر، بعد از ارسال پیشنهاد چند گفتوگو متوقف شده است. پیامها و تاریخ ارسال پیشنهاد را داریم، اما دلیل توقف را ثبت نکردهایم. میخواهیم بدانیم اول باید چه اطلاعاتی جمع کنیم تا درباره تغییر قیمت، پیشنهاد یا پیگیری تصمیم بگیریم.»
نسخه دوم از شما گزارش پیچیده نمیخواهد. یک اتفاق قابل بررسی را مشخص میکند و نشان میدهد چه چیزی هنوز معلوم نیست. اینجا «قیمت بالاست» فقط یکی از فرضیههاست؛ با ارسال نکردن پاسخ نمیتوان آن را نتیجه قطعی گرفت.
سه برچسب برای مرتب کردن اطلاعات
- مشاهده
- بعد از ارسال پیشنهاد، پاسخ دیگری در سوابق موجود ثبت نشده است.
- برداشت ما
- شاید قیمت، زمان تحویل یا نحوه پیگیری مناسب نبوده است.
- سوال باز
- آیا مشتری پیشنهاد را دیده، آن را فهمیده و اصلا اختیار تصمیمگیری داشته است؟
این تفکیک اجازه نمیدهد جلسه روی اولین حدس قفل شود. اگر فقط بخشی از پیامها در دسترس است، همان را بنویسید؛ نبودن سابقه با رخ ندادن یک اتفاق فرق دارد.
اطلاعات را با سوال جلسه تطبیق دهید
- اگر مسئله فروش است: چند درخواست اخیر، زمان ارسال پیشنهاد، وضعیت پیگیری و دلیل رد شدن در مواردی که واقعا ثبت شده است.
- اگر مسئله برند شخصی است: متن معرفی فعلی، مخاطب موردنظر، نمونه درخواستهای مناسب و نامناسب و نمونه کاری که اجازه انتشارش را دارید.
- اگر مسئله اجرای کار است: یک کار کاملشده و یک کار عقبافتاده، مراحل انجام، مسئول هر مرحله و جایی که کار منتظر تصمیم مانده است.
برای هر عدد، منبع و بازه زمانی را بنویسید. اگر دو گزارش تعریف متفاوتی از «درخواست» دارند، این تفاوت را مشخص کنید. نبود داده هم بخشی از وضعیت است؛ میتوانید بنویسید «ثبت نشده» و درباره روش جمعآوری آن تصمیم بگیرید.
در پیام اولیه، اطلاعات مشتریان را حذف یا ناشناس کنید. برای توضیح یک مسئله معمولا نیازی به رمز حساب، فهرست کامل مشتریان یا دسترسی مدیریتی نیست؛ شیوه اشتراکگذاری اطلاعات لازم را جداگانه مشخص کنید.
کارهای قبلی و محدودیتهای اجرا را توضیح دهید
اگر قبلا تبلیغ کردهاید، متن معرفی را عوض کردهاید یا ابزار تازهای خریدهاید، بنویسید دقیقا چه کاری انجام شده و بعد چه تغییری دیدهاید. «این روش جواب نداد» بهتنهایی روشن نمیکند روش نامناسب بوده یا اجرای آن کامل نشده است.
ظرفیت تیم، زمان در دسترس و تصمیمهایی را که به تایید شخص دیگری نیاز دارند مشخص کنید. اگر بودجه هنوز تعیین نشده، بگویید چه کسی و بر چه اساسی درباره آن تصمیم میگیرد. این اطلاعات کمک میکند پیشنهاد همکاری با شرایط اجرا هماهنگ باشد.
یک نمونه فرضی از خلاصه مسئله
مثال آموزشی؛ این روایت یک پروژه یا نتیجه واقعی از کار من نیست. فرض کنید یک شرکت تامین تجهیزات میخواهد پیشنهادهای فروشش را بهتر پیگیری کند:
- وضعیت: مشتری درخواست میدهد، اما بعضی پیشنهادها بدون پاسخ میمانند.
- شاهد موجود: تاریخ درخواست و ارسال پیشنهاد ثبت شده؛ دلیل توقف همه موارد مشخص نیست.
- برداشت اولیه: شاید فاصله زمانی ارسال پیشنهاد زیاد باشد.
- مجهول: آیا مشتری پیشنهاد را دیده؟ آیا موجودی یا شرایط سفارش برایش روشن بوده؟
- محدودیت: تیم فعلا امکان تعویض نرمافزار را ندارد.
- تصمیم جلسه: چه اطلاعاتی ثبت شود و کدام مرحله را اول بررسی کنیم؟
این خلاصه برای شروع بررسی کافی است و هنوز ادعا نمیکند علت مشکل پیدا شده. برای دیدن یک نمونه از نحوه نمایش موجودی و ثبت درخواست، صفحه پرولب را ببینید؛ معرفی امکانات یک پلتفرم بهتنهایی شاهد افزایش فروش نیست.
در پایان جلسه چه چیزی را روشن کنید؟
برداشت مشترک از مسئله، اطلاعات تکمیلی لازم و قدم بعدی را یادداشت کنید. بپرسید چه کسی مسئول پیگیری است، چه خروجیای قرار است آماده شود و درباره هزینه، زمان و دامنه کار چه چیزی هنوز باید توافق شود. ممکن است قدم بعدی یک بررسی محدود، جمعآوری داده یا انجام تغییری با تیم خودتان باشد.
اگر مسئله اصلی به معرفی تخصص و اعتبار شما مربوط است، راهنمای انتخاب مشاور پرسونال برندینگ معیارهای مقایسه و سوالهای دقیقتری برای انتخاب همکار دارد.
از جلسه با یک تصمیم مشخص بیرون بیایید
یک گفتوگوی خوب هم ممکن است به فهرستی از توصیههای پراکنده تبدیل شود. قبل از تمام شدن جلسه، جمعبندی را با زبان ساده بازگو کنید: «پس فعلا مسئله این است، این بخش هنوز روشن نیست و قدم بعدی ما این کار است.» اگر برداشت شما و مشاور متفاوت است، همانجا اصلاحش کنید.
نمونه جمعبندی قابل پیگیری؛ فرضی
- تصمیم فعلی
- فعلا قیمت را تغییر نمیدهیم؛ اول دلیل توقف گفتوگوها را بررسی میکنیم.
- قدم بعد
- مسئول فروش سوابق یک بازه مشخص را بدون اطلاعات شخصی مشتریها مرتب میکند و جاهای خالی را علامت میزند.
- خروجی مورد انتظار
- فهرست مرحلههای توقف و سوالهایی که هنوز باید از مشتری یا تیم پرسیده شود.
- زمان مرور
- تاریخی که تیم واقعا میتواند اطلاعات را آماده کند؛ همان تاریخ را ثبت میکنیم.
این نمونه، توصیه ثابت برای همه کسبوکارها نیست. ارزشش در روشن بودن مسئولیت، خروجی و زمان مرور است. «فروش را بهتر کنیم» چنین امکانی نمیدهد.
قبل از ارسال یادداشت، این چهار مورد را بررسی کنید
- سوال اصلی مشخص است یا چند مسئله نامرتبط را در یک جلسه گذاشتهاید؟
- برای هر عدد، بازه زمانی و منبع را نوشتهاید؟ اگر ندارید، صریح گفتهاید که تخمینی است؟
- اطلاعات شخصی مشتری، رمز یا فایل غیرضروری را حذف کردهاید؟
- کسی که تصمیم میگیرد و کسی که کار را پیگیری میکند مشخصاند؟
برای آمادهسازی همین یادداشت، از فرم پایین استفاده کنید. لازم نیست همه جوابها را بدانید؛ «هنوز نمیدانیم» هم اطلاعات مفیدی برای شروع بررسی است.
سوالهای رایج قبل از جلسه
اگر گزارش منظم نداشته باشیم، جلسه بیفایده است؟
میتوانید با یک نمونه واقعی و توضیح چیزهایی که ثبت نشده شروع کنید. انتظار تحلیل عددی دقیق باید با کیفیت اطلاعات موجود هماهنگ باشد.
لازم است ارائه طولانی آماده کنیم؟
برای توضیح اولیه، یک خلاصه خوانا و چند نمونه مرتبط معمولا کاربردیتر است. اگر جلسه موضوع تخصصی یا مدارک مشخصی دارد، پیش از آن درباره اطلاعات موردنیاز هماهنگ کنید.
جلسه اول باید به راهحل نهایی برسد؟
بعضی مسئلهها به بررسی بیشتری نیاز دارند. روشن شدن سوال اصلی، مجهولها و قدم بعدی هم میتواند خروجی مفیدی باشد؛ نتیجه قطعی را بدون بررسی انتظار نداشته باشید.
خلاصه مسئله را آماده کنید
این یادداشت اختیاری کمک میکند قبل از تماس، موضوع اصلیتان روشن باشد. هر چیزی را نمیدانید، بنویسید «هنوز مشخص نیست».
چه کاری میکنید و به چه کسانی کمک میکنید؟
چه اتفاقی افتاده و از چه زمانی؟
یک مورد واقعی، بازه زمانی و منبع عددها؛ بدون اطلاعات شخصی مشتریان.
چه چیزی را تغییر دادید و بعد از آن چه اتفاقی افتاد؟
زمان، ظرفیت تیم و کسی که میتواند تصمیم بگیرد یا کار را دنبال کند.
بعد از گفتوگو میخواهید درباره چه چیزی بهتر تصمیم بگیرید؟
این ابزار متن را برای سایت ارسال یا ذخیره نمیکند. قبل از ترک صفحه، نسخه متنی آن را دانلود کنید. ارسال یادداشت برای شروع همکاری با خودتان است.
برای دانلود یادداشت، جاوااسکریپت را فعال کنید. میتوانید سوالها را در فایل شخصیتان کپی کنید.
برای آشنایی با نقش من و تیم و مسیر شروع کار، صفحه تخصص و همکاری را بخوانید. اگر آماده گفتوگو هستید، از راههای ارتباط استفاده کنید.

